Nieuwe Europese wet verplicht Shell en co tot transparantie over geldstromen

Bedrijven in de olie-, gas-, mijnbouw- en bosbouwsector moeten verplicht openheid geven over hun betalingen in ontwikkelingslanden. Europarlementariër Judith Sargentini verwelkomt deze nieuwe richtlijn waar onderhandelaars van het Europees Parlement en van Europese ministers het dinsdagavond over eens werden. De richtlijn helpt om corruptie in Afrikaanse landen en belastingontwijking door multinationals te bestrijden.

“Mensen in ontwikkelingslanden zien vaak niets terug van de opbrengsten van de grondstoffen die in hun land worden gedolven”, stelt Sargentini. “Het geld verdwijnt in de zakken van corrupte leiders in plaats van dat het bijdraagt aan de ontwikkeling van het land. De nieuwe Europese wet gaat deze corruptie tegen.”

Sargentini is net terug uit Zimbabwe. Ze sprak daar met activisten die zich inzetten voor eerlijke mijnbouw over hun strijd tegen corruptie bij de diamant- en platinawinning.

Waar komen de opbrengsten terecht?

Landen zoals Zimbabwe en Congo zijn rijk aan grondstoffen. Informatie over hoeveel geld er wordt verdiend aan de winning van deze grondstoffen kwam tot nu toe nooit naar buiten. Doordat zowel de Europese Unie als de Verenigde Staten hun bedrijven nu verplichten om te publiceren wat ze betalen, per project en per land, kunnen maatschappelijke organisaties en burgers uit de ontwikkelingslanden hun bestuurders ter verantwoording roepen en eisen dat ze de inkomsten goed besteden. Een bijkomend voordeel is dat de nieuwe wet zichtbaar maakt of de betreffende multinationals wel belasting betalen in de ontwikkelingslanden waar zij actief zijn. Zij hebben voortaan wat uit te leggen als ze hun winsten wegsluizen naar belastingparadijzen.

Nederland lag dwars

Het lot van dit wetsvoorstel was lang onzeker. Zo lag onder meer de Nederlandse regering, onder directe invloed van Shell, geruime tijd dwars. Na protest van filantroop George Soros en kritische Kamervragen van GroenLinks-fractieleider Bram van Ojik ging Nederland alsnog overstag.