CETA (handelsakkoord Europese Unie-Canada)

GroenLinks is tegen het handelsakkoord tussen de Europese Unie en Canada, CETA. Het akkoord heeft te grote gevolgen voor onze samenleving en democratie: Buitenlandse bedrijven kunnen via ICS Europese overheden aanklagen en het wordt moeilijker om Europese standaarden, (denk aan milieunormen of sociale rechten) aan te scherpen.

Mensen snakken ernaar om internationale samenwerking over een andere boeg te gooien: GroenLinks wil samenwerken bij de aanpak van klimaatverandering, belastingontwijking en toenemende ongelijkheid, in plaats van energie te verspillen aan een handelsakkoord dat nog meer macht geeft aan multinationals.

CETA beperkt onze democratische zeggenschap

Net als TTIP (het handelsakkoord tussen de EU en de VS) gaat CETA verder dan veel traditionele handelsakkoorden, die vooral gaan over het afschaffen van onderlinge douanetarieven. Afspraken die we in CETA maken, kunnen we niet meer alleen in Europa aanscherpen. Het bedrijfsleven krijgt met CETA een vinger in de pap nog voordat nieuwe wetgeving kan worden voorgesteld.

Voor GroenLinks is handel een middel om welvaart te verhogen, maar het is geen doel op zich. GroenLinks vindt dat democratisch gekozen volksvertegenwoordigers moeten beslissen welke standaarden voor producten gelden en niet de grote bedrijven.

Arbitragesysteem ICS

De dreiging van arbitragezaken wanneer landen besluiten om ambitieuzer beleid te formuleren om hun burgers, dieren of natuur beter te beschermen, is een ondermijning van de rechtsstaat en de parlementaire democratie. Dit Investment Court System (ICS, vroeger ISDS) is veruit het controversieelste onderdeel in CETA, het geeft private buitenlandse investeerders de mogelijkheid om staten aan te klagen als ze vinden dat hun rechten worden geschonden. In het verleden zijn meermaals schadeclaims toegewezen omdat private arbiters vonden dat wetgeving in het algemeen belang de rechten van investeerders schonden.

Voor GroenLinks is deze vorm van arbitrage buiten het rechtssysteem om absoluut onacceptabel. Net als Nederlandse bedrijven kunnen buitenlandse bedrijven, uit andere EU-landen of uit Canada, naar de Nederlandse of Europese rechter stappen.

Duurzaamheid

Alhoewel CETA een hoofdstuk bevat over duurzame ontwikkeling, zijn de passages daaruit niet afdwingbaar, in tegenstelling tot de meeste andere onderdelen van het akkoord. Handelsoverwegingen wegen dus zwaarder dan de bescherming van consumenten, milieu, werknemers of dierenwelzijn.

Economische impact

De voorstanders van CETA wijzen op de economische groei die het handelsakkoord zou opleveren. Volgens de officiële berekeningen van de Europese Commissie zou dat jaarlijks 0,08 procent zijn, ongeveer 12 miljard euro of iets minder dan 24 euro per inwoner. Los van de vraag of de opbrengst van die economische groei ook gelijk verdeeld wordt over de inwoners van de Europese Unie, is het voor GroenLinks duidelijk dat die opbrengsten niet opwegen tegen de grote risico's voor onze democratie.