Benoem een informateur en overbrug partijpolitieke tegenstellingen

GroenLinks-fractievoorzitter Femke Halsema bezocht vandaag koningin Beatrix in verband met de formatie van een nieuw kabinet. Halsema adviseert de Koningin een korte informatieronde om te onderzoeken tussen welke partijen er voldoende vertrouwen bestaat om onderhandelingen tot een snel resultaat te brengen. Hierbij moet een informateur benoemd worden die enige distantie heeft van partijpolitiek. Op die manier kunnen de tegenstellingen tussen de partijen overbrugd worden. Hier de brief.

Hare Majesteit de Koningin,

Na de mislukte onderhandelingen tussen VVD, PVV en CDA is het duidelijk dat een rechts kabinet niet kan worden gevormd. Door een gebrek aan onderling vertrouwen en grote interne problemen bij het CDA, is zichtbaar geworden dat de rechtse partijen niet in staat zijn een stabiel en evenwichtig kabinet te vormen.

Op dit moment zijn nog verschillende meerderheidskabinetten mogelijk. De fractie van GroenLinks heeft eerder aangegeven ruimte te zien om verder over Paarsplus te onderhandelen. Deze coalitie heeft onze grote voorkeur vanwege het hervormingsgezinde karakter en de politieke en maatschappelijke depolarisatie die het bevordert. Mijn fractie sluit andere mogelijkheden niet uit. De grote economische crisis, de mondiale en nationale milieuproblemen dwingen tot snel handelen en tot samenwerking, met het oog op een duurzame toekomst.

Politieke partijen moeten een brug slaan naar politieke partners van een andere kleur, en daarbij kortstondig partij- en electoraal belang naar achteren duwen. VVD en/of CDA zullen – voor de overgebleven mogelijke coalities – altijd moeten samenwerken met de PvdA en/of D66, GroenLinks of de SP. Op deze samenwerking moeten de politieke inspanningen zijn gericht.

Het initiatief van de leider van de VVD om zelf een conceptakkoord te gaan schrijven is daarom niet gelukkig. Mark Rutte heeft tot nu toe steeds zijn voorkeur uitgesproken voor een rechts kabinet met CDA en PVV. Ook na de breuk van vorige week herhaalde hij demonstratief dat er een akkoord ligt waarbij ‘rechts Nederland zich de vingers aflikt’. Dat maakt hem veel minder geschikt om de schrijver te zijn van een ‘breed gedragen akkoord’, zijn initiatief zal vooral leiden tot vertraging in de onderhandelingen. Een spoedige voortgang van de formatie vraagt om spoedige voortzetting van onderhandelingen waaraan meerdere potentiële regeringspartners deelnemen.

Het advies van de fractie van GroenLinks is een informateur te verzoeken in een korte informatieronde te bezien tussen welke partijen er voldoende vertrouwen bestaat om onderhandelingen tot een snel resultaat te brengen. Deze informateur dient enige distantie te hebben van de partijpolitiek om tegenstellingen te kunnen overbruggen.

Met gevoelens van de meeste hoogachting,

Femke Halsema

Fractievoorzitter GroenLinks