Nederland laat mensenrechtenschenders ongemoeid

Op 18 mei 2008 bezocht Ami Ayalon, Israëlisch minister zonder portefeuille, het CIDI-symposium ter viering van het 60-jarig bestaan van de staat Israël. Ayalon is een vermeend mensenrechtenschender. Als hoofd van de Israëlische geheime dienst, de Shin Beth, was hij verantwoordelijk voor de marteling van vele Palestijnen. Nederland heeft nagelaten om Ayalon aan te houden en te vervolgen voor deze mensenrechtenschendingen. Nederland had gebruik kunnen maken van haar universele rechtsmacht, n.a.v. de aangifte door Khalid Al-Sami in Israël, om deze gruwelijke delicten aan te pakken. Dit roept de vraag op wat de mensenrechtenstrategie van minister Verhagen nu precies waard is.

De Nederlandse overheid heeft een treurige staat van dienst als het gaat om de vervolging van verdachten van mensenrechtenschendingen. Eerder al ontsprong de Chileense dictator Augusto Pinochet de dans tijdens zijn bezoek aan Nederland. Dat is, met het oog op het leed van zijn slachtoffers, onaanvaardbaar. GroenLinks en SP roepen daarom op om serieus werk te maken van de opsporing en vervolging van dit soort misdrijven en eisen tekst en uitleg van minister Verhagen van Buitenlandse Zaken over wat er precies is gebeurd en waarom Ayalon niet is aangehouden. In tegenstelling tot Israël ontkent Nederland dat er overleg heeft plaatsgevonden tussen de Israëlische en Nederlandse overheden om Ayalon de dans te laten ontspringen. Dat moet opgehelderd worden.

Isabelle Diks, Naïma Azough en Harry van Bommel

Vragen van de leden Van Bommel (SP) en Azough en Diks (beide GroenLinks) aan de ministers van Buitenlandse Zaken en Justitie over Israëlische minister zonder portefeuille.

Den Haag, 9 oktober 2008

1. Is het juist dat het Palestijnse Centrum voor de Mensenrechten (PCHR) in mei 2008 een verzoek tot aanhouding van Ami Ayalon heeft gedaan bij de Nederlandse autoriteiten? 1)

2. Is het juist dat ambtenaren van het ministerie van buitenlandse zaken tijdens het verblijf van Ami Ayalon in Nederland in deze zaak contact hebben gehad met ambtenaren van het Israëlische ministerie van buitenlandse zaken? 2) Zo ja, is het juist dat dit contact ten doel had te voorkomen dat Ayalon aangehouden zou worden? Bent u op de hoogte van het feit dat een Israëlische regeringsfunctionaris heeft bevestigd dat dit contact heeft plaatsgevonden? 3)

3. Heeft u kennis genomen van de vermeende martelingen die Khalid Al-Shami wekenlang moest ondergaan tijdens ondervragingen door de Israëlische geheime dienst Shin Bet in de periode dat Ami Ayalon directeur van de Shin Bet was?

4. Herinnert u zich het standpunt in uw mensenrechtenstrategie dat “diegenen die zich schuldig hebben gemaakt aan de misdaden tegen de menselijkheid zoals opgesomd in het Statuut van het Internationaal Strafhof in alle gevallen dienen te worden berecht”? 4) Kunt u aangeven hoe u in het Israëlisch-Palestijnse conflict straffeloosheid van plegers van martelingen tegengaat, een misdrijf dat in het Statuut wordt genoemd en dat internationaal is onderworpen aan een absoluut verbod?

5. Herinnert de minister van Buitenlandse Zaken zich zijn toespraak in aanwezigheid van Ami Ayalon tijdens het CIDI-symposium op 18 mei 2008? 5) Was u ten tijde van dit symposium op de hoogte van verdenkingen dat Ami Ayalon aansprakelijk is voor martelingen die onder zijn verantwoordelijkheid door de Shin Bet zijn gepleegd? 6)

6. Is het juist dat Justitie vaststelde dat Ayalon geen immuniteit genoot toen hij net weer uit Nederland weg was? Betreurt u het feit dat Ami Ayalon Nederland vanwege een vertraagde beslissing van het College van Procureurs-Generaal Nederland kon verlaten voordat aanhouding kon plaatsvinden, terwijl vlak na diens vertrek werd bevestigd dat vervolging in Nederland mogelijk was geweest?

7. Deelt u de mening dat dergelijke diplomatieke contacten de rechtsgang op ontoelaatbare wijze zouden beïnvloeden, dat zij onverenigbaar zouden zijn met de doelstelling van de regering om straffeloosheid tegen te gaan en dat zij in strijd zouden zijn met de verplichtingen van de regering onder het Verdrag tegen Foltering en andere Wrede, Onmenselijke of Onterende Behandeling of Bestraffing?

Bronnen: 1) Volkskrant, 8 oktober 2008. ‘Geen Schiphol meer voor Ayalon’2) Minister Ayalon evaded arrest in Holland, Yedioth Ahronot, 7oktober 2008. http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3606332,00.html3) Torture victim seeks prosecution of former head of Israeli General Security Services, Palestinian Centre for Human Rights, 6 oktober 2008 (http://www.pchrgaza.org/files/PressR/English/2008/92-2008.html)4) Naar een menswaardig bestaan: Een mensenrechtenstrategie voor hetbuitenlands beleid, Ministerie van Buitenlandse Zaken, pag. 67, 5november 2007.5) Israel at Sixty: Destined to Succeed, Toespraak Verhagen bij symposium CIDI over 60 jaar Israël (http://www.minbuza.nl/nl/actueel/speeches,2008/05/Speech-verhagen-bij-symposium-CIDI-over-60-jaar-Is.html)6) “Routine Torture: Interrogation Methods of the General Security Service” February 1998,http://www.btselem.org/English/Publications/Summaries/199802_Routine_Torture.asp