Nederlanderschap te grabbel

Met maar liefst zestig misdrijven die nu al aanleiding kunnen geven tot intrekken van het Nederlanderschap, kan de indruk ontstaan dat nog een misdrijf daaraan toevoegen weinig aandacht verdient. Maar GroenLinks ziet ernstige bezwaren.

Ruim omschreven
Als het voorstel wordt aangenomen, kunnen aanwezigheid in een trainingskamp voor terrorisme, of het vergaren van kennis die nodig is voor het plegen van een terroristisch misdrijf of ook het collecteren, al voldoende zijn om het Nederlanderschap in te trekken.

Strafoplegging door rechter speelt geen rol
Opvallend is dat daadwerkelijke strafoplegging door de rechter geen rol speelt in de beoordeling om het Nederlanderschap in te trekken. De rechter nemen juist zaken als verwijtbaarheid en ernst mee in zijn afweging. Stel dat de rechter iemand veroordeelt tot twee jaar gevangenisstraf omdat zijn rol als relatief gering wordt beschouwd, is dat dan ernstig genoeg voor verlies van het Nederlanderschap, zo vraagt senator Strik. 

EU-recht
Strik benoemt ook het Unierecht als toetsingskader. In kwesties die te maken hebben met nationaliteit moet Nederland het EU-recht eerbiedigen en een evenredigheidstoets toepassen. Dit is van groot belang, want intrekking van het Nederlanderschap is een zeer ernstige ingreep en komt bovendien bovenop een strafrechtelijke veroordeling.

Tweederangs burgers
Met deze wet kan het Nederlanderschap alleen afgenomen worden van Nederlanders die nog een tweede nationaliteit bezitten. Inwoners met uitsluitend de Nederlandse nationaliteit kunnen in feite dus minder zwaar gestraft worden dan inwoners met een dubbele nationaliteit. Dat komt omdat het Europees verdrag inzake nationaliteit verbiedt om mensen staatloos te maken. Zo'n onderscheid vraagt volgens GroenLinks om een zeer gewichtige objectieve rechtvaardiging. Het simpele feit dat het op grond van internationale verplichtingen niet anders geregeld kan worden, is in elk geval onvoldoende reden voor zo'n onderscheid.

Tot slot waarschuwt Strik ervoor om het Nederlanderschap als een voorwaardelijk recht te behandelen. Als iemand naturaliseert, is hij Nederlandse burger, met alle rechten en plichten. Een Nederlander die een misdrijf heeft begaan, is onze misdadiger en daar hebben we het Nederlandse strafrecht voor. 

Met haar kritiek op het wetsvoorstel legitimeert GroenLinks op geen enkele wijze de voorbereiding of uitvoering van terroristische aanslagen. Maar zorgvuldigheid en rechtvaardigheid moeten voor alle Nederlanders gewaarborgd zijn.