Europese Commissie vindt Nederlandse hypotheekschulden riskant

De Europese Commissie ziet de hoge hypotheekschulden als het belangrijkste risico voor de Nederlandse economie. Een reden te meer om de hypotheekrenteaftrek te beperken, vindt GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout.

“In navolging van De Nederlandsche Bank en vele andere instanties zegt dus nu ook de Europese Commissie - zij het in bedekte termen - dat Nederland de hypotheekrenteaftrek moet beperken”, constateert Eickhout. “De Nederlandse regering doet er goed aan deze raad ter harte te nemen. Het H-woord mag niet langer taboe zijn voor de coalitiepartijen.”

Economische onevenwichtigheden

Eurocommissaris Olli Rehn van Economische en Monetaire Zaken publiceerde dinsdag een rapport over de economische onevenwichtigheden in de Europese Unie. Daaruit blijkt onder meer dat de privéschulden in Nederland, waaronder hypotheken, onverantwoord hoog zijn.

“Binnenlandse risico's voor de economie in Nederland houden hoofdzakelijk verband met de hoge schuld van de private sector en de vastgoedmarkten”, zo stelt hij. Dat is gedeeltelijk te wijten aan “de fiscale stimulansen voor huishoudens om hoge hypotheken af te sluiten”, aldus Rehn.

Gemiste kans

Ondanks het forse overschot op de lopende rekening (door meer te exporteren dan te importeren) van vijf procent krijgt Nederland hiervoor geen waarschuwing van de Europese Commissie. Duitsland, met een nog groter overschot, hoeft evenmin in te grijpen.

“Een gemiste kans”, vindt Eickhout. “Het is onredelijk dat de Europese Commissie soepeler is voor landen met een exportoverschot dan voor landen met een importoverschot. Beide soorten overschotten zijn even schadelijk voor de Europese economie.”

De export- en importoverschotten zijn de belangrijkste oorzaak van de huidige schuldencrisis in Zuid-Europa: het exportoverschot van het ene land is de schuldenberg van het andere. Die ongelijke behandeling die de Europese Commissie nu toepast is terug te voeren op de druk die de Raad van Ministers, met Duitsland en Nederland voorop, vorig jaar op hem heeft uitgeoefend.

Eickhout: “Die powerplay blijkt nu een belemmering voor een effectieve aanpak van de economische onevenwichtigheden die de stabiliteit van de muntunie ondermijnen.”

Europees economisch bestuur

Het rapport van de Europese Commissie komt voort uit de afspraken uit het befaamde sixpack. Daarin is afgesproken om het economisch beleid van de EU-landen meer te coördineren. Dat gebeurt onder andere via het stappenplan uit het Europees Semester.

Scorebord

Bekijk zelf het scorebord dat de Europese Commissie heeft opgezet om de economische onevenwichtigheden per land te volgen. De grijze vlakken zijn de punten die onder of boven de afgesproken doelen liggen. Nederland heeft drie aandachtspunten meegekregen:

  • Door de wereldwijde recessie is de Nederlandse export te snel gedaald ten opzichte van de hele economie. (In vijf jaar met 8,1% gedaald.)
  • De privéschulden (o.a. hypotheken) zijn te hoog. (223,4% ten opzichte van het BBP)
  • De staatsschuld is te groot. (62,9% ten opzichte van het BBP)