Rafael Matsunaga

Banken en de financiële sector

Perverse bonussen, deregulering en falend toezicht hebben een wereldwijde crisis veroorzaakt. Door die crisis heeft onze economie forse schade opgelopen en hebben veel mensen hun baan verloren. Dit mag niet nog een keer gebeuren. Daarom wil GroenLinks toe naar een veilige, duurzame en stabiele financiële sector. Daarvoor is streng Europees toezicht nodig.

Een van de lessen uit de kredietcrisis is dat banken zich weer moeten gaan toeleggen op datgene waarvoor zij zijn opgericht: geld van mensen die sparen, uitlenen aan mensen die op verantwoorde wijze ondernemen, of die een huis willen kopen. Die functie mag niet in gevaar worden gebracht door speculatieve beleggingen in ondoorzichtige financiële producten. GroenLinks eist daarom een strikte scheiding van nuts- en zakenbanken. Er komt  meer ruimte om een maatschappelijke bank op te richten, die alleen een sociale functie heeft. Zakenbanken komen nooit in aanmerking voor redding met belastinggeld.

Niet meer opdraaien voor de fouten van bankiers

Uiteindelijk mag geen enkele bank in Europa nog too big to fail zijn. Als een bank dreigt om te vallen, moeten de kapitaalverschaffers – uitgezonderd kleine spaarders – meebetalen aan de sanering of sluiting van de bank. Zo nodig betalen andere banken mee, via een door de banken zelf gevulde Europese stroppenpot. Op deze manier voorkomen we dat belastingbetalers ooit nog opdraaien voor de fouten van bankiers. Banken blijven meebetalen. Ook worden banken beoordeeld op hun langetermijn vooruitzichten, waaronder milieu- en sociale risico’s.

GroenLinks wil fors hogere kapitaalbuffers en een harde limiet aan de schulden van banken. We stoppen met fiscale voordelen aan complexe financiële producten die niet tot meer eigen vermogen leiden. Zo zorgen we ervoor dat banken niet meteen kopje onder gaan als het economisch tegenzit. We moeten niet vergeten dat de crisis die de eurolanden teisterde ontstond doordat banken zich meer bezighielden met ondoorzichtige financiële producten dan met hun kerntaak. Overheden moesten banken overeind houden en kwamen zo zelf in grote financiële problemen.

Europese bankenunie

De Europese bankenunie moet afrekenen met de dreiging van omvallende banken. In het Europees Parlement hebben de Europese Groenen, waaronder GroenLinks, ervoor gezorgd dat de ECB zich zal moeten verantwoorden voor zijn besluiten als toezichthouder. Op initiatief van de Groenen worden de bonussen van bankiers in de hele EU aan banden gelegd. Ook hebben de Groenen, samen met andere fracties, bij minister Dijsselbloem en zijn collega's afgedwongen dat de Europese stroppenpot, waaraan alle banken moeten bijdragen, sneller wordt gevuld.

Volledige bankenunie

De bankenunie is nog maar net begonnen. De bankensector moet grondig worden hervormd met een scheiding van nuts- en zakenbanken, een harde schuldenlimiet voor banken en een Europees depositogarantiefonds. Ook dit fonds moet gevuld worden door de banken zelf. Dan zijn de tegoeden van kleine spaarders nog beter beschermd. Nederland heeft belang bij een volledige bankenunie. De balansen van onze banken zijn nog altijd vier keer zo groot als het nationale inkomen dat we met z'n allen in een jaar verdienen.