EU-begroting

De Europese Unie kost de gemiddelde Nederlander jaarlijks 140 euro. Hij of zij krijgt er tweeduizend euro extra inkomen voor terug. Dat is een goede deal. Toch is GroenLinks kritisch over de Europese begroting: de prioriteiten liggen verkeerd en er is onvoldoende controle op de subsidies.

Nederland is de op drie na rijkste lidstaat van de EU. Het is dan ook logisch dat ons land meer contributie betaalt dan het terugkrijgt aan subsidies. Het verschil is ongeveer 140 euro per Nederlander. Die nettobijdrage oogt draaglijk voor wie een bredere kijk heeft op de lasten en lusten van Europese integratie. Als exportland heeft Nederland dubbel zoveel voordeel bij de interne markt als andere landen. Dat levert de gemiddelde Nederlander tweeduizend euro per jaar op, zo berekende het Centraal Planbureau. We hebben dus een maandsalaris extra te besteden dankzij de EU.

Meer waar voor je geld

De EU geeft jaarlijks 135 miljard euro uit. Ter vergelijking: de nationale begrotingen van de 28 EU-landen bedragen samen zo'n 6500 miljard euro. De EU-begroting is bescheiden, maar zou de burgers toch meer waar voor hun geld moeten bieden, vindt GroenLinks. Er gaat teveel subsidie naar grote landbouwbedrijven in plaats van naar milieuvriendelijke boeren. De EU blijft geld uitgeven aan overbodige projecten als kernfusie-onderzoek. Daarentegen investeert zij te weinig in de strijd tegen klimaatverandering en jeugdwerkloosheid.

Bij de onderhandelingen over de nieuwe meerjarenbegroting in 2013 hebben de nationale regeringen het Europees Parlement zover gekregen om een verlaging van het voorgestelde budget voor onderzoek, ontwikkeling en onderwijs te accepteren. Dat ging ten koste van zowel het onderzoek naar duurzame energie als de uitwisselingsbeurzen voor studenten en wetenschappers. GroenLinks stemde dan ook tegen deze meerjarenbegroting.

Europese belastingen

Modernisering van de EU-begroting wordt telkens doorkruist door koehandel tussen de nationale regeringen. Grofweg willen de noordelijke lidstaten zo min mogelijk contributie betalen, terwijl de zuidelijke zoveel mogelijk van de bestaande subsidies in stand willen houden. Het resultaat is keer op keer een lage begroting met weinig vernieuwing.

GroenLinks wil deze impasse doorbreken door de EU meer eigen inkomsten te geven. Door bijvoorbeeld Europese belastingen in te voeren op bedrijfswinsten, milieuverbruik en financiële transacties. Dan kan de contributie uit de nationale schatkisten omlaag. In plaats van met de blik op de winst- en verliesrekening kunnen regeringen dan met het oog op de toekomst onderhandelen.

Betere verantwoording

Van het geld dat de EU uitgeeft wordt 4,8 procent, zo'n 6 miljard euro, niet goed verantwoord, volgens de Europese Rekenkamer. Meestal ontbreken er bonnetjes of andere documenten. Bij 0,2 procent van de begroting wordt echte fraude vermoed. Die zaken worden onderzocht het Europese antifraudebureau OLAF en, bij voldoende bewijs, voor de rechter gebracht. De meeste onregelmatigheden doen zich voor bij de subsidies die de lidstaten namens de EU verstrekken, bijvoorbeeld aan boeren. GroenLinks wil dat alle ministers van Financiën een zogenaamde Nationale Verklaring gaan afgeven, waarin zij de besteding van Europese fondsen verantwoorden. Voor lidstaten die dat weigeren moet het Europees Parlement een deel van de subsidies bevriezen.

Vrede

Voor GroenLinks is de Europese Unie meer dan een financiële winst- en verliesrekening. We hebben haar nodig om onze waarden te beschermen, van mensenrechten tot duurzaamheid. De Europese integratie heeft ertoe bijgedragen dat de landen van de EU al zeventig jaar geen oorlog hebben gevoerd tegen elkaar. Vrede is van onschatbare waarde.