Uitbreiding van de Europese Unie

Kroatië is sinds 2013 het achtentwintigste lid van de Europese Unie. Op dit moment voert de Europese Unie besprekingen met andere landen op de westelijke Balkan, zoals Servië, over toetreding. Deze landen moeten nog veel hervormingen doorvoeren. Voor GroenLinks zijn de huidige kandidaat-lidstaten welkom, maar pas als zij aan alle toetredingsvoorwaarden voldoen. Zeker in het geval van Turkije zal dat nog lang duren.

Proces van toetreding

In het toetredingsproces doorlopen landen en de Europese Unie verschillende stappen. Klik op de afbeelding hierboven voor een grotere versie van de infographic.

Grenzen aan de Europese Unie

De uitbreiding van de Europese Unie vergroot de veiligheid in Europa. De EU is immers een zone van vrede en welvaart. Haar leden voeren geen oorlog met elkaar, maar lossen conflicten op aan de vergadertafel.

Het Europees toetredingsproces
Het Europees toetredingsproces

Proces van toetreding

In het toetredingsproces doorlopen landen en de Europese Unie verschillende stappen. Klik op de afbeelding hierboven voor een grotere versie van de infographic.

Grenzen aan de Europese Unie

De uitbreiding van de Europese Unie vergroot de veiligheid in Europa. De EU is immers een zone van vrede en welvaart. Haar leden voeren geen oorlog met elkaar, maar lossen conflicten op aan de vergadertafel.

Je hoeft maar een blik op de kaart van Europa te werpen om te zien dat de toekomst van de Westelijke Balkan in de Europese Unie ligt. Maar er zijn grenzen aan de groei van de EU. Volgens GroenLinks zijn er vier criteria die daarbij een belangrijke rol spelen:

  • EU-lidstaten moeten zich houden aan de Europese wetten en beschikken over stabiele instellingen die de democratie, de rechtsorde, de mensenrechten en de rechten van minderheden waarborgen. GroenLinks wil dat de kandidaat-lidstaten hier strikt op getoetst worden voor toetreden en ook lidstaten hierop aangesproken kunnen worden.
  • Het Verenigd Koninkrijk heeft gestemd voor het uittreden uit de EU. Het is belangrijk dat de Britse regering snel duidelijk maakt of het VK echt zijn lidmaatschap opzegt. Als delen van het VK, zoals Schotland en Gibraltar, toch lid zouden willen blijven, moet de EU hiervoor open staan.
  • De politieke eenheid en de besluitvaardigheid van de EU mogen niet (verder) onder druk komen te staan door te snelle uitbreiding. Daarom is het goed dat de Europese Commissie nu een pauze heeft ingelast.
  • De EU moet zich een betrouwbare partner tonen en geen onderhandelingen meer beginnen als toetreding binnen afzienbare termijn onrealistisch is. Grote landen met een zwakke rechtstaat en een haperende economie als Oekraïne kunnen nu geen kandidaat-lidstaat worden.
  • Alleen landen in Europa kunnen lid worden. Dit is vastgelegd in de Europese verdragen.  Landen in Noord-Afrika doen er goed aan om serieus werk te maken van hun eigen regionale samenwerkingsverband. De EU kan hen hierbij ondersteunen. 

Lusten en lasten

De komst van werknemers uit de Midden- en Oost-Europese landen die sinds 2004 EU-lid zijn geworden, zorgt soms voor spanningen. Een deel van deze arbeidsmigranten wordt slecht gehuisvest en uitgebuit door malafide werkgevers. GroenLinks wil dat controlerende instanties als de Arbeidsinspectie veel harder tegen optreden tegen deze misstanden. Altijd moet gelden: gelijk loon voor gelijk werk.

Maar de EU-uitbreiding heeft de Nederlandse economie geen windeieren gelegd.  Nederlandse bedrijven exporteren meer naar Polen dan naar China. Poolse consumenten scheppen tienduizenden banen voor Nederlandse werknemers. Maar ook uitwisselingen tussen studenten, wetenschappers en kunstenaars hebben de Nederlandse samenleving verrijkt.

Ondanks alle aanvallen op de rechtstaat in landen als Hongarije en Polen, heeft de EU-uitbreiding een stabiliserende werking gehad op Europa. De Midden-Europese lidstaten zijn in korte tijd getransformeerd van verarmde, totalitaire staten naar democratische en welvarende landen. Hierdoor is de kans op gewapende conflicten in Europa op dit moment heel klein.